Thursday, April 3, 2025

General line - 0115112241

වන අලි දුම්රියන්හි ගැටීමේ සිද්ධීන් අවම කිරීමට විධිමත් සැලැස්මක් ඉල්ලා මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්මක්

උදය කුමාර



වන අලි දුම්රියවල ගැටී අනතුරට ලක්වීමේ සිද්ධීන් අවම කිරීම සඳහා විධිමත් වැඩපිළිවෙලක් සකස් කරන ලෙසත් ඒ සඳහා නිසි ක්‍රියාමාර්ග නොගැනීම තුළින් රජයේ බලධාරින් මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කර ඇති බවට තීන්දුවක් ලබාදෙන ලෙසත් ඉල්ලා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කර තිබෙනවා.

ඒ, පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය ඇතුළු පරිසරවේදීන් පිරිසක් විසින්. එම පෙත්සමේ වග උත්තරකරුවන් ලෙස වන ජීවී අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා, දුම්රිය සාමාන්‍යාධිකාරිවරයා, ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරයා, වනජීවී අමාත්‍යවරයා, පොලිස්පතිවරයා, ආරක්ෂක ලේකම්වරයා සහ නීතිපතිවරයා ඇතුළු පිරිසක් නම් කර තිබෙනවා.

පෙත්සම්කරුවන් කියා සිටින්නේ වන අලින් දුම්රියවල ගැටීමේ සිදුවීම් මේ වන විට වර්ධනය වීමේ ප්‍රවණතාවයක් දක්නට තිබෙන බවයි.

2011 වසරේ දිවයින පුරා සිදු කරන ලද වන අලි සංගණනයකදී මෙරට වන අලි සංඛ්‍යාව 5,879ක්ව පැවති අතර මෑතකදී සිදු කරන ලද සංගණනයේදී එම සංඛ්‍යාව 3,130ක් දක්වා පහත වැටී තිබෙන බවත් පෙත්සම මගින් පෙන්වා දී තිබෙනවා.

පසුගිය වසර 13 තුළ දුම්රියවල ගැටීම හේතුවෙන් අවම වශයෙන් අලි ඇතුන් 151ක් දෙනෙකු මියගොස් ඇති බවට නිල වාර්තාවලින් තොරතුරු අනාවරණ වී තිබෙන බවත් පෙත්සමේ සඳහන් වනවා.

එලෙස මියගොස් ඇති අලි ඇතුන්ගෙන් සියයට 40ක් පමණ අවුරුදු 30ත් 40ත් අතර වයසේ පසුවන අලි ඇතුන් බවත්, මෙම තත්ත්වය අලි ඇතුන්ගේ ගහණය වර්ධනය වීමට අහිතකර ලෙස බලපාන බවත් පෙත්සම්කරුවන් පෙන්වා දෙනවා.

වැලිකන්ද සහ පූනානී අතර දුම්රිය මාර්ගයේ වැඩිම අනතුරු සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වී ඇති අතර 2022 වසරේ එම මාර්ගයේ අලි ඇතුන් අනතුරට ලක්වීමේ සිද්ධීන් 23ක් වාර්තා වූ බවත් එම පෙත්සමේ සඳහන්.

ඊට අමතරව අඹන්පොළ සහ ගල්ගමුව, ගල්ඔය සහ හිඟු‍රක්ගොඩ, මනම්පිටිය සහ වැලිකන්ද වැනි මාර්ගවල ද අලි ඇතුන් අනතුරට ලක්වීමේ සිද්ධීන් බහුල වශයෙන් වාර්තා වූ බවත් පෙත්සමේ සඳහන් වනවා.

මෙම දත්ත පිරික්සීමේදී වර්ධනය වෙමින් පවතින අලි ඇතුන් දුම්රියවල ගැටීමේ සිද්ධීන් අවම කිරීම සඳහා විධිමත් වැඩපිළිවෙලක් සැකසීමේ අවශ්‍යතාවයක් අනාවරණය වන බවයි පෙත්සම්කරුවන් පෙන්වා දෙන්නේ.

මෙවැනි සිද්ධීන් මතුවී තිබියදීත් ඒවා වැළැක්වීම සඳහා නිසි ක්‍රියාමාර්ග නොගැනීම තුළින් වග උත්තරකරුවන් ජනතාවගේ මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කර ඇති බවට තීන්දුවක් ලබාදෙන ලෙසත් මේ වන විට සිදුවී තිබෙන දුම්රියවල අලි ඇතුන් ගැටීමේ අනතුරු පිළිබඳ වෝහාරික පරීක්‍ෂණයක් සිදු කරන ලෙසත් වග උත්තරකරුවන්ට නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙසත් පෙත්සම්කරුවන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් ඉල්ලා තිබෙනවා.

එමෙන්ම අනතුරු බහුල ප්‍රදේශවල අනතුරු වැළැක්වීම සඳහා දුම්රිය රියදුරන් වෙත වේග සීමාවන් හඳුන්වාදීමේ වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස වගඋත්තරකරුවන්ට නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින පෙත්සම්කරුවන් අලි ඇතුන් අනතුරට ලක්වීමේ සිද්ධීන් අවම කිරීම සඳහා වන ජීවී හා වෘක්ෂලතා ආඥා පනත යටතේ රෙගුලාසි මාලාවක් නිකුත් කරන ලෙස පරිසර හා වනජීවි අමාත්‍යවරයා වෙත නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙසත් වැඩිදුරටත් ඉල්ලා තිබෙනවා.